สะเต็ม STEM

โครงงานสะเต็ม

เรื่อง น้ำหมักชีวภาพ

จัดทำโดย

           ด.ญ. กุลธิดา    สังฆเวช          ชั้นม.2/1 เลขที่ 12         

        ด.ญ. ชนัญชิดา    สังข์อุ่น       ชั้นม.2/1 เลขที่ 17      

  ด.ญ. นลินทิพย์  แก้วทะนัง    ชั้นม.2/1 เลขที่ 29

    ด.ญ.บุษกร    รัตนา                ชั้นม.2/1 เลขที่ 32  

    ด.ญ. วัชราภรณ์   หวั่นศิริ      ชั้นม.2/1 เลขที่ 36 

คุณครูที่ปรึกษาโครงงาน

1.คุณครูนิรมล  ยุระพันธุ์

 2.คุณครูละม้าย  ชูสุวรรณ

      3.คุณครูจุฑามาศ  หอมจันทร์

        4.นางสาวพิมพกานต์  ถิ่นแก้ว 

โรงเรียนวรนารีเฉลิม  จังหวัดสงขลา

 ภาคเรียนที่ 1     ปีการศึกษา 2560

บทที่1

ที่มาและความสำคัญ

                ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม ซึ่งประชากรในประเทศไทยมีการประกอบอาชีพเกษตรกรเพิ่มมากขึ้นในปัจจุบัน ซึ่งการทำการเกษตรนั้นเป็นเรื่องที่ผู้คนสามารถทำได้ด้วยตนเองและเป็นประโยชน์แก่สิ่งแวดล้อม แต่ถ้าหากเราทำการเกษตรในทางที่ผิดหรือทำร้ายสิ่งแวดล้อม ทำให้เกิดผลเสียขึ้นได้

                เนื่องจากปุ๋ยในยุคสมัยนี้ มีสารเคมีปะปนอยุ่ ซึ่งสารเคมีเป็นสารเร่งการเจริญเติบโตทำให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างรวดเร็วทำให้วัชพืชไม่มากินพืชที่เราปลูก ซึ่งส่วนใหญ่ผู้บริโภครู้จักเลือกซื้อผักที่ปลอดสารพิษ ซึ่งผักปลอดสารพิษจะมีรูที่มีหนอนมากัดกิน จึงแสดงว่าผักเหล่านี้ไม่ได้ถูกการฉีดยาแต่ผู้ผลิตคิดได้ว่า ถ้ายังใช้สารเคมีแต่ก็มีรอยวัชพืชกัดกินก็จะทำให้ผู้บริโภคมาซื้อของตน ผู้ผลิตจึงนำพืชที่ปลูกได้โดยใช้สารเคมีมาเจาะรูโดยใช้เหล็กที่โดนความร้อน นำไปเจาะกับผักจะทำให้เกิดรูและรอยไหม้ ทำให้ผู้บริโภคหลงใจเชื่อ และซื้อผักที่ใช้สารเคมีมาบริโภค

                ซึ่งปัญหาของปุ๋ยเคมีนี้ จะเป็นปัญหาใหญ่มากเพราะหากผู้บริโภครับประทานผักและผลไม้ที่ปลูกโดยการใช้สารเคมี จะทำให้สารเคมีเหล่านั้นเข้าสู่ร่างกายและจะสะสมอยู่ในร่างกายของผู้บริโภค ทำให้ผู้บริโภคมีปัญหาสุขภาพจากการรับประทานผักที่เกิดจากการใช้สารเคมี ผู้ผลิตมีความสุขที่ตนเองสามารถขายผักได้ แต่ไม่คำนึงถึงสุขภาพของผู้บริโภค เราจึงคิดที่จะทำน้ำหมักชีวภาพ และปลูกผักสวนครัวไว้รับประทานเอง ซึ่งเรามีความคิดว่าน้ำหมักชีวภาพที่ผลิตจากพืชผัก เช่น เปลือกสับปะรด และเศษพืชผัก เป็นต้น โดยเราจะใช้ใบเตยที่ได้การสกัดมาจากแอลกอฮอล์เพื่อที่จะลดกลิ่นของน้ำหมักชีวภาพที่มีกลิ่นเหม็นให้มีกลิ่นหอม

ในเศรษฐกิจพอเพียงในหลวงรัชกาลที่9 ได้ทรงพระราชดำรัสในเรื่องของการปลูกพืชไร้สารเคมี เพื่อที่จะให้ประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อปุ๋ยเคมีมาใช้ ซึ่งเราทำน้ำหมักชีวภาพไว้ใช้เอง เพื่อลดต้นทุนในการซื้อปุ๋ยสารเคมี และให้ประชาชนได้มีสุขภาพที่ดี

จุดประสงค์

-เพื่อลดสารเคมีในการปลูกผัก 

             -เพื่อประหยัดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน และเพิ่มความปลอดภัยแก่ตนเอง

             -เพื่อให้น้ำหมักไม่มีกลิ่นเหม็นโดยการใช้ใบเตยที่สกัดโดยแอลกอฮอล์

ขอบเขตและข้อจำกัด

1.    หากใช้น้ำหมักชีวภาพกับพืช ต้องใช้ปริมาณเจือจาง เพราะหากความเข้มข้นสูงเกินไป อาจทำให้พืชชะงักการเจริญเติบโต และตายได้

2.    ระหว่างหมัก จะเกิดก๊าซต่าง ๆ ในภาชนะ ดังนั้นต้องหมั่นเปิดฝาออก เพื่อระบายแก๊ส แล้วปิดฝากลับให้สนิททันที

3.    หากใช้น้ำประปาในการหมัก ต้องต้มให้สุก เพื่อไล่คลอรีนออกไปก่อน เพราะคลอรีนอาจเป็นอันตรายต่อจุลินทรีย์ที่ใช้ในการหมัก

4.    พืชบางชนิด เช่น เปลือกส้ม ไม่เหมาะในการทำน้ำหมักชีวภาพ เพราะน้ำมันที่เคลือบผิวเปลือกส้มเป็นพิษต่อจุลินทรีย์

 ประโยชน์ที่ได้รับจากโครงงาน

ด้านการเกษตร  น้ำหมักชีวภาพ มีธาตุอาหารสำคัญ ทั้งไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพรแทสเซียม แคลเซียม กำมะถัน ฯลฯ จึงสามารถนำไปเป็นน้ำหมักเร่งอัตราการเจริญเติบโตของพืช เพิ่มคุณภาพของผลผลิตให้ดีขึ้น และยังสามารถใช้ไล่แมลงศัตรูพืชได้ด้วย

ด้านปศุสัตว์  สามารถช่วยกำจัดกลิ่นเหม็น น้ำเสียจากฟาร์มสัตว์ได้ ช่วยป้องกันโรคระบาดต่าง ๆ ในสัตว์แทนการให้ยาปฏิชีวนะ ทำให้สัตว์แข็งแรง มีความต้านทานโรค ช่วยกำจัดแมลงวัน ฯลฯ

ด้านการประมง ช่วยควบคุมคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ ช่วยแก้ปัญหาโรคพยาธิในน้ำ  ช่วยรักษาโรคแผลต่าง ๆ ในปลา กบ จระเข้ได้ ช่วยลดปริมาณขี้เลนในบ่อ ช่วยให้เลนไม่เน่าเหม็น สามารถนำไปผสมเป็นปุ๋ยหมักใช้กับพืชต่าง ๆ ได้ดี

           ด้านสิ่งแวดล้อม  น้ำหมักชีวภาพ สามารถช่วยบำบัดน้ำเสียจากการเกษตร ปศุสัตว์ การประมง โรงงานอุตสาหกรรม ชุมชน และสถานประกอบการทั่วไป แถมยังช่วยกำจัดกลิ่นเหม็นจากกองขยะ การเลี้ยงสัตว์ โรงงานอุตสาหกรรม และชุมชนต่าง ๆ นอกจากนี้ยังช่วยปรับสภาพอากาศที่เสียให้สดชื่น และมีสภาพดีขึ้น

          ประโยชน์ในครัวเรือน  เราสามารถนำน้ำหมักชีวภาพ มาใช้ในการซักล้างทำความสะอาด แทนสบู่ ผงซักฟอก แชมพู น้ำยาล้างจาน รวมทั้งใช้ดับกลิ่นในห้องน้ำ โถส้วม ท่อระบายน้ำ ฯลฯ ได้ด้วย

บทที่2

น้ำหมักชีวภาพ หรือ น้ำสกัดชีวภาพ หรือ น้ำจุลินทรีย์ เป็นของเหลว สีดำออกน้ำตาล กลิ่นอมเปรี้ยวอมหวาน ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิด เช่น พืช สัตว์ทุกประเภท สามารถช่วยปรับความสมดุลของสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิตได้ บางครั้งยังสามารถนำน้ำหมักชีวภาพไปชำระล้างห้องน้ำได้ ซึ่งจะช่วยกำจัดกลิ่นเหม็นได้

ประโยชน์หัวเชื้อจุลินทรีย์ EM

1. ใช้รดโคนต้นไม้ และแปลงผัก ชึ่งจะช่วยย่อยสลายอินทรีย์วัตถุในดิน ทำให้ปลดปล่อยแร่ธาตุออกมาให้แก่พืชได้เร็วขึ้น

2. ใช้ในด้านการปศุสัตว์

– ใช้ทำความสะอาดลำตัวสัตว์

– ใช้ลดกลิ่นบริเวณคอกหรือลานเลี้ยงสัตว์

– ใช้หมักอาหารหยาบ เช่น ฟางข้าวหรือหญ้า เพื่อนำไปเลี้ยงโค กระบือ

– ใช้ผสมในอาหารสัตว์ของโค กระบือ เพื่อเร่งการย่อยในกระเพาะอาหาร

3. ช่วยบำบัดน้ำเสีย และกำจัดกลิ่นน้ำเสีย

5. ช่วยแปรสภาพขยะให้เป็นปุ๋ย ด้วยการเทราดบนกองขยะ หรือ ใช้หมักขยะให้เป็นปุ๋ย

6. ช่วยป้องกันการเติบโตของเชื้อจุลินทรีย์ที่ก่อโรคในดินบนแปลงเกษตร ด้วยการฉีดพ่นก่อนการไถพรวนดิน

7. ช่วยป้องกันแมลง และพาหะนำโรค ทั้งในแปลงเกษตร และในฟาร์มประศุสัตว์

         เตยหอม ชื่อวิทยาศาสตร์: Pandanus amaryllifolius come เป็นไม้ยืนต้นพุ่มเล็ก ขึ้นเป็นกอ ลำต้นอยู่ใต้ดิน ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับเวียนเป็นเกลียวขึ้นไปจนถึงยอด ใบเป็นทางยาว สีอ่อน ค่อนข้างนิ่ม เป็นมันเผือก ขอบใบเรียบ ในใบมีกลิ่นหอมจากน้ำมันขอมลูกเขย Fragrant Screw Pine สีเขียวจากใบเป็นสีของคลอฟอฟิลล์ ใช้แต่งสีขนมได้

สับปะรด มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า มะนัด มะขะนัด บ่อนัด (ภาคเหนือ), บักนัด (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ), ย่านัด ขนุนทอง (ภาคใต้) เป็นต้น  สับปะรด มีต้นกำเนิดมาจากทวีปอเมริกาใต้ มีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ได้ดี และจัดว่าเป็นผลไม้เศรษฐกิจของบ้านเราด้วย แหล่งปลูกที่สำคัญ ๆ มักจะอยู่ใกล้ ๆ ทะเล เช่น ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ชลบุรี หรืออุตรดิตถ์ ลำปาง พิษณุโลก เป็นต้น สำหรับพันธุ์ที่นิยมปลูกในบ้านเราก็มีหลายสายพันธุ์ เช่น พันธุ์ปัตตาเวีย (สับปะรดศรีราชา ผลใหญ่ เนื้อฉ่ำ สีเหลืองอ่อน), พันธุ์อินทรชิต (หรือพันธุ์พื้นเมือง), พันธุ์ภูเก็ต (ผลเล็กเปลือกหนา เนื้อสีเหลือง หวานกรอบ), พันธุ์นางแล (พันธุ์น้ำผึ้ง เนื้อจะเข้มเหลือง รสออกหวานจัด) เป็นต้น  สับปะรดจัดเป็นผลไม้เพื่อสุขภาพอีกชนิดหนึ่ง โดยประโยชน์ของสับปะรดนั้นมีอยู่หลากหลาย เพราะอุดมไปด้วยแร่ธาตุและวิตามินต่าง ๆ จำนวนมาก ซึ่งได้แก่ คาร์โบไฮเดรต วิตามินซี วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินบี 3 วิตามินบี 5 วิตามินบี 6 กรดโฟลิก ธาตุแคลเซียม ธาตุโพแทสเซียม ธาตุแมกนีเซียม ธาตุแมงกานีส ธาตุฟอสฟอรัส ธาตุเหล็ก ธาตุสังกะสี เป็นต้น ซึ่งเหล่านี้ถือว่ามีประโยชน์ต่อร่างกายและสุขภาพเราเป็นอย่างมาก และสรรพคุณสับปะรดทางสมุนไพรนั้น ก็ช่วยรักษาอาการต่าง ๆ ได้อย่างหลากหลายเช่นกัน เช่น โรคบิด โรคนิ่ว ช่วยบรรเทาอาการแผลเป็นหนอง ขับปัสสาวะ เป็นต้น

ในทางเคมีแอลกอฮอล์ (อังกฤษ: alcohol) คือสารประกอบอินทรีย์ ที่มีหมู่ไฮดรอกซิล (-OH) ต่อกับอะตอมคาร์บอนของหมู่แอลคิลหรือหมู่ที่แทนแอลคิล สูตรทั่วไปของแอลกอฮอล์แบบอะลิฟาติกไฮโดรคาร์บอน(สารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่เป็นสายตรง) คือ C_nH_2n+1OH

โดยทั่วไป แอลกอฮอล์ มักจะอ้างถึงเอทานอลเกือบจะเพียงอย่างเดียว หรือเรียกอีกอย่างว่า grain alcohol ซึ่งเป็นของเหลวที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และสามารถระเหยได้ ซึ่งเกิดจากการหมักน้ำตาล นอกจากนี้ยังสามารถใช้อ้างถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เป็นที่มาของคำว่าแอลกอฮอลิซึ่ม (alcoholismโรคพิษสุราเรื้อรัง)

เอทานอลเป็นยาเสพติดที่มีฤทธิ์กดประสาท ที่ลดการตอบสนองของระบบประสาทส่วนกลาง แอลกอฮอล์ชนิดอื่น ๆ จะอธิบายด้วยคำวิเศษณ์เพิ่มเติม เช่น isopropyl alcohol  หรือด้วยคำอุปสรรคว่า -ol เช่น isopropanol (ไอโซโพรพานอล)

อันตรายจากแอลกอฮอล์

·  ตามท้องตลาดในขณะนี้ มีการขายแอลกอฮอล์กันทั้งเมทิลแอลกอฮอล์และเอทิลแอลกอฮอล์ เมื่อมีผู้บริโภคไปซึ้อแอลกอฮอล์เช็ดแผลจากร้านขายยา ผู้ขายมักจะหยิบแอลกอฮอล์มาให้เลือกทั้ง 2 ชนิด ราคาเอทิลแอลกอฮอล์จะสูงกว่าเมทิลแอลกอฮอล์เล็กน้อย เพราะฉะนั้นผู้บริโภคส่วนใหญ่และโดยเฉพาะผู้ที่ไม่รู้คุณสมบัติที่แท้จริงของแอลกอฮอล์ทั้ง 2 ชนิด มักจะเลือกชนิดที่ราคาถูกกว่า เพราะประหยัดเงิน และเข้าใจว่ามีคุณสมบัติเช็ดแผลได้เหมือนกัน แต่อันที่จริงแล้วคุณสมบัติของเอทิลแอลกอฮอล์ต่างกันมาก

· เอทิลแอลกอฮอล์ เป็นแอลกอฮอล์ที่ใช้กับร่างกายมนุษย์ได้ เช่น ผสมในยารับประทาน ผสมในสุราหรือเครื่องดื่มประเภทของมึนเมาหรือใช้ทาภายนอกร่างกาย เช่น ล้างแผล ผ้าเย็น กระดาษเช็ดหน้า สเปรย์ เป็นต้น

บทที่ 3

 วิธีการดำเนินงาน

ขั้นตอนการดำเนินงาน	ระยะเวลา					ผู้รับผิดชอบ	หมายเหตุ
	ก.ค.	ส.ค.	ก.ย.	ต.ค.	พ.ย.
หาข้อมูล						ชนัญชิดา สังข์อุ่น
ทำการทดลอง						นลินทิพย์ แก้วทะนัง
ทำรูปเล่มรายงานและเสนอโครงการ						วัชราภรณ์ หวั่นศิริ
ตรวจสอบข้อผิดพลาด						บุษกร รัตนา
ส่งงาน						กุลธิดา สังฆเวช

วัสดุอุปกรณ์                                                       

-สัปปะรด                                                                          -เตยหอม

                -น้ำตาลทราย                                                                   -หัวเชื้อจุลินทรีย์    

                              -น้ำสะอาด

วิธีการทำ

1.นำผลไม้ไปสับเป็นชิ้นเล็กๆ

2.นำน้ำตาลทรายไปใส่ไว้ในถัง

3.ใส่น้ำลงไป

4.คลุกให้เข้ากัน

5.ใส่หัวเชื้อจุลินทรีย์

6.ทิ้งน้ำหมักที่หมักไว้แล้ว 1 เดือน

วิธีทำหัวเชื้อจุลินทรีย์

1. นำน้ำมะพร้าวอ่อนใส่ในถ้วย

2. นำนมเปรี้ยวใส่ในถ้วย

3. นำกากน้ำตาลหรือน้ำตาลทรายแดงใส่ลงไปในถ้วย

4. คนให้เข้ากัน เก็บใส่ขวดและเก็บไว้ในที่ร่มเป็นระยะเวลา1สัปดาห์

บทที่4

ผลการดำเนินงาน

ผลการดำเนินการ

น้ำหมักที่ได้จากการใส่ใบเตยเพื่อลดกลิ่นของน้ำหมัก ซึ่งเตยหอมก้สามารถลดกิ่นได้และได้นำน้ำหมักชีวภาพไปรดโคนต้นไม้และได้สังเกตการเจริญเติบโตของผัก ซึ่งผักเจริญเติบโตและไม่เป็นอันตรายต่อผักที่ปลูกไว้

การนำไปใช้ให้ครอบคลุมหน่วยบูรณาการของกลุ่มสาระในระดับชั้นม.3 เรื่องน้ำหมักชีวภาพ

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

แนวทางบูรณาการ เกี่ยวกับสารเคมีและการผสมของใบเตยในเรื่องของการทำน้ำหมักชีวภาพ

กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์

แนวทางบูรณาการ ได้คิดคำนวณสัดส่วนของน้ำหมักชีวภาพ

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย

แนวทางบูรณาการ การเว้นวรรคการพิมพ์ การพูดนำเนอโครงงาน

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา

แนวทางบูรณาการ ช่วยลดปัญหาการใช้สารเคีในการทำให้พืชเจริญเติบโตและสามารถลดค่าใช้จ่ายได้

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ

แนวทางบูรณาการ ได้ช่วยออกแบบโครงงาน

กลุ่มสาระการเรียนรู้คอมพิวเตอร์

แนวทางบูรณาการ ได้ใช้โปรแกรมต่างๆในการทำโครงงานและใช้อินเทอร์เน็ตในการค้นคว้าข้อมูลต่างๆ

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ

แนวทางบูรณาการ ได้ใช้ภาษาอังกฤษควบคู่กับภาษาไทย

บทที่5

สรุป อภิปรายและข้อเสนอแนะ

5.1 สรุปผลการดำเนินงานโครงงาน

น้ำหมักที่ได้จากการผสมของใบเตยและแอลกอฮอล์  โดยใช้วีธีการกลั่น ทำให้น้ำหมักมีกลิ่นหอม ไม่มีกลิ่นเหม็น และการทำน้ำหมักในครั้งนี้ สามารถทำให้พืชผักที่ใช้น้ำหมักชีวภาพนี้เจริญเติบโตได้ดี

5.2 ปัญหาและอุปสรรค

สภาพอากาศและสถานที่ในการทำน้ำหมักไม่ค่อยอำนวยสักเท่าไหร่ จึงทำให้คุณภาพของน้ำหมักชีวภาพออกมาไม่ดีเท่าที่ควร และระยะในการหมักน้ำหมักชีวภาพใช้เวลานานพอสมควร

5.3 ข้อเสนอแนะแนวและแนวทางในการพัฒนา

สามารถนำน้ำหมักชีวภาพไปใช้ประโยชน์อื่นๆได้ เช่น นำไปขัดรองเท้า เป็นต้น และการนำพืชผักอื่นๆมาใช้ในการทำน้ำหมัก เช่น มะนาว เป็นต้น